Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη 2025
Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, που τιμάται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, αποτελεί τη σημαντικότερη παγκόσμια εκστρατεία ενημέρωσης για τον διαβήτη. Φέτος, η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF) επικεντρώνεται στην ευημερία στο εργασιακό περιβάλλον, με το μήνυμα «Know more and do more for diabetes at work».
Τα στοιχεία είναι ανησυχητικά:
- 7 στους 10 ανθρώπους με διαβήτη βρίσκονται σε ηλικία εργασίας.
- 3 στους 4 βιώνουν άγχος, κατάθλιψη ή άλλη ψυχική επιβάρυνση λόγω της νόσου.
- 4 στους 5 έχουν περάσει επεισόδιο burnout σχετιζόμενο με τη διαχείριση του διαβήτη.1
Και ενώ αυτά αφορούν κυρίως άτομα με διαβήτη, υπάρχει μία άλλη κατάσταση, ακόμη πιο σιωπηλή αλλά εξίσου κρίσιμη: ο προδιαβήτης. Ένα σημείο καμπής όπου όλα μπορούν ακόμη να ανατραπούν.
Τι Είναι ο Προδιαβήτης;
Ο προδιαβήτης είναι μια μεταβολική κατάσταση όπου τα επίπεδα γλυκόζης είναι υψηλότερα από το φυσιολογικό αλλά όχι αρκετά υψηλά για διάγνωση διαβήτη τύπου 2.
Σύμφωνα με τα δεδομένα του Yale Medicine, ο προδιαβήτης επηρεάζει 1 στους 3 ενήλικες, συχνά χωρίς εμφανή συμπτώματα. Πρόκειται για προειδοποιητικό σήμα ότι οι μηχανισμοί ινσουλίνης επιβαρύνονται και πως αν δεν υπάρξει δράση, ο κίνδυνος εξέλιξης σε διαβήτη μέσα σε 5 χρόνια είναι ιδιαίτερα υψηλός.
Πώς Εξελίσσεται σε Διαβήτη Τύπου 2;
Η διαδικασία είναι προοδευτική:
- Τα κύτταρα γίνονται ολοένα και πιο ανθεκτικά στην ινσουλίνη (ινσουλινοαντίσταση).
- Το πάγκρεας προσπαθεί να αντισταθμίσει παράγοντας περισσότερη ινσουλίνη.
- Κάποια στιγμή αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού.
- Τα επίπεδα γλυκόζης ανεβαίνουν και ο προδιαβήτης εξελίσσεται σε διαβήτη τύπου 2.
Ήδη από το στάδιο του προδιαβήτη, μπορεί να ξεκινήσει η βλάβη στα αγγεία, στα νεύρα και στην καρδιά, γι’ αυτό και η παρέμβαση πρέπει να είναι έγκαιρη.
Ποια Άτομα Κινδυνεύουν Περισσότερο;
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο κίνδυνος αυξάνεται για άτομα που:
- έχουν υπέρβαρο ή παχυσαρκία,
- ασκούνται λιγότερο από 3 φορές την εβδομάδα,
- έχουν οικογενειακό ιστορικό διαβήτη,
- έχουν υπέρταση ή υψηλή χοληστερίνη,
- έχουν ιστορικό διαβήτη κύησης,
- πάσχουν από PCOS,
- είναι άνω των 45 ετών.
Όμως, ο προδιαβήτης δεν κάνει διακρίσεις, εμφανίζεται ακόμη και σε νεαρούς ενήλικες και εφήβους. Περίπου 18% των εφήβων παρουσιάζουν προδιαβήτη. Τα παιδιά με παχυσαρκία έχουν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να εξελιχθούν σε ενήλικες με διαβήτη τύπου 2. Η ενίσχυση της φυσικής δραστηριότητας και η αλλαγή διατροφικών συνηθειών αποτελούν τη βασική στρατηγική, καθώς τα φάρμακα δεν έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα στα παιδιά όσο στους ενήλικες.
Μπορούμε να τον Ανατρέψουμε; Η Απάντηση είναι ΝΑΙ
Έρευνες επιβεβαιώνεουν ότι ο προδιαβήτης μπορεί να αναστραφεί και μάλιστα συχνά με μικρές αλλά συνεπείς αλλαγές.
Απώλεια 5–7% του Σωματικού Βάρους
Σύμφωνα με το μεγάλο πρόγραμμα Diabetes Prevention Program (DPP), η απώλεια ακόμη και λίγων κιλών μειώνει τον κίνδυνο διαβήτη έως και 58%.2
Τακτική Σωματική Δραστηριότητα
Περπάτημα, ήπια άσκηση, κολύμβηση, οτιδήποτε αυξάνει την κίνηση. Βάλτε στόχο: 150 λεπτά/εβδομάδα.
Βελτίωση Διατροφής
Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στην αναστροφή του προδιαβήτη και η βελτίωσή της δεν απαιτεί ακραίες αλλαγές, αλλά συνεπείς και στοχευμένες επιλογές. Η αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών μέσω φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και δημητριακών ολικής άλεσης συμβάλλει στη σταθεροποίηση των επιπέδων γλυκόζης, καθώς επιβραδύνει την απορρόφηση των υδατανθράκων και ενισχύει το αίσθημα κορεσμού.
Παράλληλα, η μείωση των κορεσμένων και trans λιπαρών που συναντώνται σε επεξεργασμένα τρόφιμα, τηγανητά, αρτοσκευάσματα και λιπαρά κρέατα, μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη και υποστηρίζει την καρδιομεταβολική υγεία. Η συστηματική κατανάλωση προϊόντων ολικής άλεσης αντί για επεξεργασμένα δημητριακά προσφέρει πιο αργή γλυκαιμική απόκριση, ενώ η επιλογή ισορροπημένων γευμάτων με χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο (συνδυάζοντας υδατάνθρακες με πρωτεΐνη, καλά λιπαρά και φυτικές ίνες) βοηθά να αποφεύγονται οι απότομες αυξομειώσεις της γλυκόζης. Οι μικρές αυτές διατροφικές παρεμβάσεις, όταν εφαρμόζονται σταθερά, μπορούν να αλλάξουν σημαντικά την πορεία του προδιαβήτη.
Διαχείριση Στρες & Ύπνου
Το χρόνιο στρες και η έλλειψη ύπνου αυξάνουν την ινσουλινοαντίσταση.3
Φαρμακευτική Παρέμβαση (όπου ενδείκνυται)
Σε ορισμένες περιπτώσεις, και πάντα μετά από αξιολόγηση του θεράποντος ιατρού, μπορεί να εξεταστεί η φαρμακευτική παρέμβαση για τη ρύθμιση της γλυκόζης και τη μείωση της εξέλιξης προς διαβήτη τύπου 2.
Η μετφορμίνη παραμένει το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο φάρμακο για την αντιμετώπιση του προδιαβήτη ή της πρώιμης δυσγλυκαιμίας, με τεκμηριωμένη δράση στη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη. Επιπλέον, στην κλινική πρακτική χρησιμοποιούνται και συνδυασμοί φαρμακευτικών ουσιών για την αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασθενούς.
Στο θεραπευτικό πεδίο της Bennett περιλαμβάνονται σκευάσματα με σιταγλιπτίνη ή βιλνταγλιπτίνη, ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με μετφορμίνη, όπως Sitagliptin/Bennett (50 mg και 100 mg), Sitagliptin+Metformin/Bennett (50+850 mg και 50+1000 mg), καθώς και Vildaben 50 mg και Vildaben Plus (50+850 mg και 50+1000 mg). Τα φάρμακα αυτά χρησιμοποιούνται για τη ρύθμιση της γλυκόζης στο πλαίσιο του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και χορηγούνται αποκλειστικά κατόπιν ιατρικής συνταγής, σύμφωνα με τις ενδείξεις και τις οδηγίες του επίσημου Φύλλου Οδηγιών Χρήσης (PIL).
Μη Φαρμακευτική Παρέμβαση: Στοχευμένη Υποστήριξη της Μεταβολικής Ρύθμισης
Πέρα από τη φαρμακευτική αντιμετώπιση, ιδιαίτερη σημασία έχει η υποστήριξη του μεταβολισμού και η διαχείριση της γλυκόζης μέσω μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων, ειδικά σε μια περίοδο όπου η παχυσαρκία, το μεταβολικό σύνδρομο και ο προδιαβήτης αυξάνονται σταθερά. Στην Ελλάδα, τα στοιχεία είναι σαφή: 24% των ενηλίκων παρουσιάζουν μεταβολικό σύνδρομο, 34% πάσχουν από παχυσαρκία, ενώ 12,4% βρίσκονται στο στάδιο του προδιαβήτη. Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για ολιστική μεταβολική υποστήριξη είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.
Η σύγχρονη έρευνα υπογραμμίζει τον ρόλο των εντερικών ορμονών όπως η GLP-1, η οποία συμβάλλει στον κορεσμό, στη ρύθμιση της όρεξης και στη διαχείριση της γλυκόζης. Η ισορροπία της GLP-1 είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα άτομα που στοχεύουν στη μακροχρόνια συντήρηση του βάρους, ειδικά μετά από φαρμακευτικές θεραπείες απώλειας βάρους. Πρόκειται για την πιο κρίσιμη και συχνότερη ομάδα που χρειάζεται σταθερή υποστήριξη για να διατηρήσει τα αποτελέσματά της και να αποφύγει την ανάκτηση βάρους.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται το Bennett DiaVita, ένα διατροφικό συμπλήρωμα που έχει σχεδιαστεί για να στοχεύει πολυπαραγοντικά τις μεταβολικές ανισορροπίες. Ο πυρήνας της δράσης του βασίζεται στο Metabolaid®, ένα πατενταρισμένο και κλινικά μελετημένο μίγμα λουίζας (65%) και ιβίσκου (35%), με 20 χρόνια έρευνας, 7 βασικές κλινικές μελέτες και 9 δημοσιευμένες εργασίες. Το Metabolaid®, δρα μέσω δύο βασικών μηχανισμών:
- Ρύθμιση ορμονών κορεσμού (GLP-1) Έχει συσχετιστεί με αύξηση της GLP-1, συμβάλλοντας στη μείωση της πείνας και στον καλύτερο έλεγχο της πρόσληψης τροφής.
- Ενεργοποίηση του AMPK μονοπατιού Κεντρικό μονοπάτι για τη λιποδιάλυση, την οξείδωση λίπους και τη μεταβολική ισορροπία.
Παράλληλα, το DiaVita περιλαμβάνει τιτλοδοτημένο εκχύλισμα γαϊδουράγκαθου, Β-γλυκάνες, ψευδάργυρο, χρώμιο, βιοτίνη και βιταμίνη D, συστατικά που υποστηρίζουν τον φυσιολογικό μεταβολισμό μακροθρεπτικών συστατικών, τη λειτουργία του ήπατος, τη μικροκυκλοφορία και την παραγωγή ενέργειας. Ο συνδυασμός αυτός το καθιστά κατάλληλο για:
- ενήλικες με BMI > 25,
- άτομα με μεταβολικό σύνδρομο,
- όσους βρίσκονται σε στάδια προδιαβήτη ή ΣΔ τύπου 2,
- και κυρίως, όσους βρίσκονται στη “φάση συντήρησης” μετά από φαρμακευτική αγωγή απώλειας βάρους και χρειάζονται έναν μη φαρμακευτικό, φυσικής προέλευσης τρόπο υποστήριξης της μεταβολικής τους πορείας.
Το Bennett DiaVita αποτελεί μια μη φαρμακευτική προσέγγιση που εντάσσεται στο πλαίσιο ενός ευρύτερου υγιεινού τρόπου ζωής. Πρόκειται για συμπλήρωμα διατροφής και όχι για θεραπεία του διαβήτη.
Πώς συνδέεται η εργασία με την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη;
Το 2025, η IDF εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο το εργασιακό περιβάλλον επηρεάζει τη διαχείριση του διαβήτη αλλά και την πρόληψη του προδιαβήτη.
Καθιστική ζωή, εργασιακό στρες, ασταθείς διατροφικές συνήθειες και έλλειψη χρόνου για άσκηση αποτελούν παράγοντες που αυξάνουν την εμφάνιση προδιαβήτη, ειδικά σε άτομα παραγωγικής ηλικίας.
Γι’ αυτό η καμπάνια «Γνώρισε περισσότερα και κάνε περισσότερα για τον διαβήτη στην εργασία» καλεί εργοδότες και εργαζομένους να:
- μειώσουν το εργασιακό στρες,
- ενισχύσουν την κίνηση στη διάρκεια της ημέρας,
- δημιουργήσουν κουλτούρα ευεξίας,
- προωθήσουν την πρόληψη μέσω γνώσης και υποστήριξης.
Η πρόληψη ξεκινάει από το γραφείο κυριολεκτικά.4
2https://www.niddk.nih.gov/about-niddk/research-areas/diabetes/diabetes-prevention-program-dpp

